Full Frame ve Crop Factor nedir?

Bir çok amatör fotoğrafçı fotoğraf makinesi alırken sensör boyutuna dikkat etmez. Bu durum daha sonra, eğer satın aldığı bir DSLR gövde ise, farklı lensler almak istediğinde karşısına çıkar.

Dijital makineler çıkmadan önce 35 mm standardı filmler kullanılıyordu. Çektiğimiz fotoğraflar bu filmler üzerine kaydediliyordu ve bir kare fotoğraf 36×24 mm yer kaplıyordu. Artık dijitalleşen dünyada eskisi gibi film kullanımı yok denecek kadar az. Filmlerin yerini günümüzde ışığa duyarlı dijital sensörler aldı. Bu dijital sensörlerde de 35 mm filmlerde olduğu gibi standart ebat 36×24 mm kabul edildi.

Full Frame ve Crop Factor dediğimiz kavramlar da tam anlamıyla DSLR makinelerin üretilmesiyle ortaya çıktı. 36×24 mm standardı Full Frame, yani Türkçe adıyla tam kare olarak adlandırıldı. Tam kare gövdelere piyasadan örnek; Canon EOS 5D Mark III, Nikon D700, Sony Alpha 99 gibi modelleri verebiliriz. FF sensörlerin üretimi çok daha zor ve pahalı bir iş olduğundan, piyasada satılan tam kare DSLR makinelerin fiyatları da bu nedenle çok daha pahalıdır. Üreticiler bu gövdeleri profesyonellere hitap ettikleri için üst seviye özelliklerle donatırlar. Nitekim olması gereken de budur. Çünkü amatör bir fotoğrafçı FF bir DSLR makinenin hakkını tam anlamıyla veremeyecektir.

Peki daha ekonomik ve amatörlere hitap eden DSLR makineler için ne yapmak gerekiyordu. İşte bu noktada üreticiler sensör boyutlarını küçültmeye karar verdiler. Böylelikle Crop Factor, yani Türkçe kullanımla kırpma faktörü kavramı oluşmuş oldu. Bu tarz gövdelere de örnek olarak; Canon EOS 70D, Nikon D90, Sony Alpha 58 gibi modelleri verebiliriz. Kırpma faktörlü gövdelerde birçok farklı standart mevcut. Bunlardan en yaygını APS-C dediğimiz formattır. FF sensöre göre bu format, Nikon’da 1.5 ve Canon’da 1.6 oranında daha küçüktür. Yani sensör boyutu Nikon için yaklaşık 23.6×15.8 mm iken, Canon için 22.3×14.9 mm’dir.

sensor

Full Frame ve Crop Factor kavramlarının ne anlama geldiğini, ne olduklarını anladık sanırım. Peki bu formatlar ne işe yarıyor? Bize faydaları ve zararları nelerdir? Şimdi biraz da bu konulara değinelim.

canon-dslr

Her iki sistemin de, kullanım alanına göre, avantajları ve dezavantajları elbette var. Mesela üretilen bir çok lens, FF standardına göre üretilir. Bu lensler FF gövdelerle tam uyumludur. Yani Canon EF 50 mm f1.8 lens ile FF gövdede alacağımız görüntü 50 mm odak uzaklığında çekilmiş olacaktır. Fakat aynı lensi APS-C sensörlü EOS 60D ile kullandığımızda, 1.6 kırpma faktörü nedeniyle, 50×1.6 = 80 mm odak uzaklığında görüntü elde edeceğiz demektir. Bu durum APS-C sensörlü gövdeler için, vahşi yaşam, kuş, doğa sporları ve makro fotoğraf çekimlerinde bir avantaj sağlayabilir. Fakat geniş açı kullanmamız gerektiğinde durum değişir. Mesela 20 mm lense sahipsek 20×1.6 = 32 mm odak uzaklığında fotoğraflar çekebileceğimiz anlamına gelir. FF gövdelerde ise geniş açı kullanımı, örnekten de anlaşıldığı üzere, daha avantajlıdır. Fakat vahşi yaşam, doğa sporları vb. çekimlerde, yine 50 mm örneğimizde olduğu gibi, dezavantajlı olabilir.

telefoto

Üstteki fotoğraftan da anlaşıldığı üzere, Crop Factor’lü gövdeler vahşi yaşam ve kuş fotoğrafçılığı gibi telefoto çekimler için avantajlı olacaktır. Burada yapmamız gereken, kırpma faktörü olan gövdelerde, lensin odak uzaklığını 1.6 ile çarpmak. Çıkan sonuç bizim gerçek odak uzaklığımızdır. Geniş açı söz konusu olduğunda ise, aşağıdaki fotoğraftan da anlaşıldığı üzere, FF gövdeler tabi ki daha avantajlı. Kısacası kullanım amacımıza göre seçim yapmak önemli.

genis-aci

Gelişen teknoloji ile beraber artık kırpma faktörlü gövdelere tam uyumlu lensler de üretilir oldu. Mesela Canon EF-S serisi lensler ile Nikon DX serisi lensler APS-C sensörlü gövdeler için özel üretilmişlerdir. Bu lensler FF gövdelerde kullanılamazlar. Bazı istisnalar mevcut tabi ki ama kullandığımızı varsayarsak alacağımız görüntü aşağıdaki gibi olacaktır.

apsc-ff

Full Frame ve Crop Factor kullanan gövdelerde karşılaşılan en önemli ve özellikle amatör fotoğrafçıları mutlaka ilgilendirmesi gereken durum lens kullanımı ve odak uzaklığı meselesi. Bu önemli meseleyi yaptığımız anlatımla ve örneklerle açıklığa kavuşturduk kanaatindeyim. Bunların haricinde değinmek istediklerimden de hızlıca bahsetmek istiyorum:

Genel olarak objektiflerin en keskin oldukları bölge, merkez ve merkeze yakın bölgeler olduğu bilinir. Köşe ve kenarlara gidildikçe keskinlik azalır. Bu durumda FF bir lens APS-C sensörlü bir gövdede kullanıldığında, görüntünün keskin olmayan bölgeleri kırpılacağından, daha net sonuçlar alınacaktır. Bu hususta bir diğer mesele ise vignetting dediğimiz köşelerde oluşan kararmalar. Yine aynı şekilde FF bir lensi APS-C sensörlü bir gövdede kullandığımızda bu durumun da büyük ölçüde önüne geçmiş oluyoruz.

vignetting

Bunların yanı sıra FF sensörlerin avantajlı olduğu konulardan biri de sensör boyutunun büyük olması sebebiyle ISO kabiliyetlerinin daha iyi olması. Bunu, piksellerin daha büyük bir alana yayılması ve dolayısıyla daha fazla ışık toplaması ile açıklayabiliriz. Haliyle daha fazla ışık daha fazla doğru veri kaydı anlamına geliyor. Böylece noise oluşumu çok daha aza iniyor ve daha yüksek ISO değerlerinde daha temiz sonuçlar alınabiliyor.

– – –

Özetle, Full Frame ve Crop Factor kavramları fotoğraf makinesi almadan önce mutlaka öğrenmemiz gereken kavramlar. Makalenin başında da belirttiğim gibi, bir çok amatör fotoğrafçı ve özellikle yeni başlayanlar bu kavramlara yabancılar ya da hiç duymamışlar. Sonuç olarak, bu makale ile bu duruma açıklık getirdik gibi…

Full Frame ve Crop Factor nedir?
18 kez oylandı
7025 kişi bu makaleyi okudu
Paylaş:            Paylaşmak güzeldir :)

Yazar: Serkan Kandemir

Yazılarımı beğendiniz mi? Paylaşmaktan çekinmeyin. Daha fazlası için RSS ile Keskin Mercek'i takip edin. Konuyla alakalı yorumlarınızı da yazmayı unutmayın. Ben mi? serkankandemir.info

Bu makaleye 5 yorum yapılmış

  1. Volkan tuncer Cevapla

    Hocam benim canon 1200 d makinem var canon 50 mm f 1.4 usm lens almayi dusunuyorum nasil bir ikili olur

    • Serkan Kandemir

      Zengin kızla fakir oğlanın buluşması gibi olur. Yani çok doğru olmaz. 1200 D gibi bir gövde için EF 50mm f/1.8 STM çok daha doğru olacaktır ve fazlasıyla işinizi görecektir.

  2. İbrahim Cevapla

    Yeni başlayacam. Nikon almayı düşünüyorum. Kararım D7200 herhangi bir ff Makinayı almadığım için pişman mı olcam yani??

Siz ne düşünüyorsunuz?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir